OSGB Nedir? Açılımı, Tanımı ve Görevleri

OSGB açılımı ve tanımı

OSGB, Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nin kısaltmasıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre OSGB; kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmak üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca yetkilendirilen birimdir (md. 4/f).

Daha sade anlatımla OSGB, işyerinin kendi bünyesinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam etmesi yerine bu hizmeti dışarıdan, yetkili ve denetime tabi bir kuruluştan almasını sağlar. Hizmet; sahada uzmanın, sağlık gözetiminde hekimin ve gerektiğinde diğer sağlık personelinin düzenli çalışmasıyla yürür.

OSGB neden gereklidir?

6331 sayılı Kanun’un çerçevesinde işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, ilk yardım ve koruyucu sağlık hizmetlerinin yürütülmesi için işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır. On ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilir (Yönetmelik md. 5/1).

İşverenin önünde birkaç seçenek vardır:

• Nitelikli personeli çalışanları arasından görevlendirmek,
• Tam süreli görevlendirme gereken durumlarda işyerinde İSGB kurmak (bkz. İSGB nedir?),
• Hizmeti OSGB veya Sağlık Bakanlığına bağlı çalışan sağlığı merkezinden (ÇASMER) almak (md. 5/2),
• 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde, Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlayarak hizmeti kendisi yürütmek. Bu istisnada işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler kapsam dışıdır (md. 5/8).

Önemli: Hizmeti OSGB’ye devreden işverenin yükümlülükleri sona ermez (md. 5/6). İşveren ayrıca, hizmet aldığı OSGB’nin geçerli bir yetki belgesine sahip olmasından sorumludur (md. 5/7).

OSGB’nin görevleri

Yönetmeliğin 13. maddesi, OSGB’nin işyerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamına katkı sağlamak için aşağıdaki konularda sorumlu olduğunu belirtir:

• Çalışma ortamı gözetimi ve koruyucu, önleyici, düzeltici faaliyetler konusunda işverene rehberlik etmek ve önerileri işverenin onayına sunmak,
• Çalışanların sağlık gözetimini uygulamak,
• Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini ve bilgilendirilmelerini planlayıp işverenin onayına sunmak,
• Kaza, yangın, doğal afet gibi acil durumları belirleyerek acil durum planının hazırlanmasına ve ilk yardım ile acil müdahale organizasyonuna katkı sağlamak,
• Yıllık çalışma planı, yıllık değerlendirme raporu, çalışma ortamı gözetimi, sağlık gözetimi, iş kazası ve meslek hastalığı bilgilerini kayıt altına almak,
• Çalışanların kişisel sağlık dosyalarında işe giriş ve periyodik muayene sonuçlarını gizlilik ilkesine uygun saklamak,
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin yönetmeliklerde tanımlanan görevlerini yerine getirip getirmediğini izlemek.

OSGB, hizmetin tamamını veya bir kısmını başka bir kişi ya da kuruma devredemez (md. 13/4). Sözleşme sona erdiğinde tüm kayıt ve dosyalar, talep edilmese bile işverene teslim edilir (md. 13/2).

OSGB hangi şartlarla kurulur?

OSGB’nin kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir işyeri hekimi, bir iş güvenliği uzmanı ve bir diğer sağlık personeli istihdam edilmesi zorunludur (md. 12/1). Tam süreli görevlendirilen bu kişiler başka bir OSGB’de veya işyerinde görev alamaz.

Fiziksel şartlar da yönetmelikte tanımlıdır: en az 10 m² muayene odası, 15 m² ilkyardım ve acil müdahale odası, 10 m² iş güvenliği uzmanı odası, 12 m² bekleme yeri, uygun büyüklükte arşiv odası ile tuvalet ve lavabo. OSGB’nin zemin katta veya müstakil binada kurulması esastır (md. 12/3, 12/9).

Coğrafi kapsam bakımından OSGB, kurulduğu il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Bu illerin dışında hizmet verebilmesi için ilgili ilde şube açması gerekir (md. 12/5).

Tehlike sınıfına göre asgari hizmet süreleri

OSGB’lerin işyerlerine sunacağı hizmet, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen sürelerden az olamaz (md. 12/4). Mevzuattaki aylık asgari süreler çalışan başına şöyledir:

Örneğin 40 çalışanlı, tehlikeli sınıftaki bir işyerinde aylık asgari süre, iş güvenliği uzmanı için 800 dakika (13 saat 20 dakika), işyeri hekimi için 400 dakika (6 saat 40 dakika) olur. Kendi işyeriniz için hesaplamak isterseniz OSGB sağlık raporu ve ücret sayfasındaki hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Mod Mühendislik OSGB hizmetleri

Mod Mühendislik, 2013 yılından bu yana Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi yetki belgesiyle hizmet vermektedir. Hizmet kapsamı şunlardır:

• İş güvenliği uzmanı hizmeti
• İşyeri hekimi ve diğer sağlık personeli hizmeti
• Risk değerlendirmesi
• Acil eylem planı ve müdahale ekip organizasyonu
• Patlamadan korunma dokümanı
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri

Tüm hizmetlerin genel çerçevesi için OSGB hizmetleri sayfasına, Ankara’daki çalışma biçimimiz için Ankara OSGB sayfasına bakabilirsiniz.

Doğru OSGB nasıl seçilir?

OSGB seçimi, yalnızca bir fiyat karşılaştırması değildir. Hizmetin niteliği, işyerinizin risklerini ne kadar tanıdığınıza ve sahada ne sıklıkla bulunulduğuna bağlıdır. Seçerken şu başlıkları kontrol etmenizi öneririz:

1. Geçerli yetki belgesi. İşveren, hizmet aldığı OSGB’nin yetki belgesinden sorumludur; sözleşme öncesinde belgeyi isteyin.
2. Kadro. Size atanacak uzman ve hekimin belge sınıfının işyerinizin tehlike sınıfına uygun olduğunu doğrulayın.
3. Sözleşme kapsamı. Aylık hizmet süresi, ziyaret sıklığı, sağlık gözetimi, eğitimler ve dokümanların neleri kapsadığı yazılı olmalıdır.
4. Raporlama. Yıllık çalışma planı, yıllık değerlendirme raporu, onaylı defter kayıtları ve eğitim kayıtlarının nasıl iletildiğini sorun.
5. Saha varlığı. Hizmetin dosya düzeyinde kalmayıp işyerinde, süreçlerin yürütüldüğü yerde verilmesi gerekir.
6. Eğitim kapasitesi. Uygulamalı ve işyerinize özgü eğitim verebilen bir yapı, yasal eğitim yükümlülüklerini kolaylaştırır.
7. Kayıtların teslimi. Sözleşme sonunda tüm dosyaların işverene teslim edileceğini doğrulayın.

OSGB ve İSGB arasındaki fark

İSGB (“işyeri sağlık ve güvenlik birimi”), işverenin kendi işyerinde kurduğu birimdir; OSGB ise işyeri dışında kurulan ve birden fazla işyerine hizmet veren yetkili birimdir. Tam süreli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi gereken büyük işyerlerinde İSGB gündeme gelir; çoğu işletme için ise OSGB daha uygulanabilir bir modeldir. Ayrıntılar için İSGB nedir, avantajları ve kullanım alanları sayfasına bakın.

Daha fazlası

• OSGB yönetmelikleri: hizmetin dayandığı mevzuatın özeti
• OSGB örnekleri: hizmet modelleri ve belge örnekleri
• OSGB sağlık raporu ve ücret: işe giriş ve periyodik muayene, hizmet süresi hesaplama