İSGB Nedir? Açılımı, Avantajları ve Kullanım Alanları

İSGB açılımı ve açıklaması

İSGB, işyeri sağlık ve güvenlik birimi’nin kısaltmasıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre İSGB, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimdir (md. 4/ç).

İSGB’nin temel özelliği, işverenin kendi işyerinde kurulmasıdır. Bu yönüyle işyeri dışında kurulan, birden çok işyerine hizmet veren ve Bakanlıkça yetkilendirilen OSGB’den ayrılır. Arama motorlarında iki kısaltma sık karıştırıldığı için bu ayrımı baştan netleştirmekte fayda var.

İSGB nasıl oluşturulur?

Yönetmeliğin 10. maddesine göre İSGB, en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesiyle oluşturulur. İşveren isterse birime diğer sağlık personelini de ekleyebilir.

Birimin fiziksel şartları da tanımlıdır:

• İSGB, hizmetin yürütülmesine ve çalışan sayısına uygun büyüklükte bir yerde, mümkünse asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulur.
• Sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi için bir muayene odası bulunur.
• En az 12 m² büyüklüğünde bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur.
• Yönetmelik ekinde sayılan araç ve gereçler temin edilir; çalışanları acil durumda en yakın sağlık birimine ulaştıracak uygun bir araç bulundurulur.
• Sağlık Bakanlığından ruhsatlı sağlık hizmeti sunucusu olan işyerlerinde ilkyardım odası ve ulaşım aracı şartı aranmaz (md. 10/4).

İSGB ne zaman gerekir?

İşveren, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken durumlarda İSGB kurar. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde diğer sağlık personelinin görevlendirilmesi zorunlu değildir. Tam süre hesabında, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre belirlenen haftalık çalışma süresi esas alınır (md. 5/3 ve 5/4).

Tam süreli görevlendirme eşiği, tehlike sınıfı ve çalışan sayısıyla birlikte uzman ve hekim yönetmeliklerindeki asgari sürelerden doğar. Pratikte bu eşik genellikle yüzlerce çalışanı bulunan büyük işyerlerinde aşılır. Eşiğin altındaki işyerleri için doğal yol, hizmeti OSGB’den almak veya yeterli niteliğe sahip personelle yürütmektir.

İSGB’nin avantajları ve faydaları

İSGB modeli doğru işyerinde ciddi bir kazanım sağlar:

• Sürekli saha varlığı. Uzman ve hekim işyerinde bulunduğu için tespit, müdahale ve takip hızlanır.
• Süreçleri tanıma. Aynı ekip aynı tesisi yıllarca izlediğinden riskleri, ekipmanı ve vardiya düzenini çok iyi bilir.
• Doğrudan koordinasyon. İSG faaliyetleri üretim, bakım ve insan kaynakları ile aynı yönetim çizgisinde yürür.
• Kayıtların işyerinde tutulması. Sağlık dosyaları, eğitim kayıtları ve onaylı defter bilgilerine anında ulaşılır.
• Muayenelerin işyerinde yapılması. İşe giriş ve periyodik muayeneler çalışma düzenini bozmadan planlanabilir.
• Kurum kültürüne katkı. Güvenlik kültürü, dışarıdan gelen bir hizmetten çok işyerinin kendi yapısıyla bütünleşir.

Dikkat edilecek yönler de vardır: sabit personel ve alan maliyeti, belge sınıfının sürekliliği, ekipman donanımı ve kadro değişimlerinde hizmet kesintisi riski.

İSGB’nin kullanım alanları

İSGB tipik olarak şu yapılarda görülür:

• Çok sayıda çalışanı olan sanayi ve üretim tesisleri,
• Hastaneler ve büyük sağlık kuruluşları,
• Çok sayıda çalışanı barındıran üniversite kampüsleri (bazı büyük üniversiteler kendi İSGB’sini işletir),
• Kamu kurumları ve geniş teşkilatlı kuruluşlar,
• Uzun süreli, çok çalışanlı maden ve inşaat projeleri.

İSGB ve MEB: kamu kurumlarında uygulama

“İSGB MEB” aramaları çoğunlukla Millî Eğitim Bakanlığı’nın merkez ve il teşkilatlarındaki iş sağlığı ve güvenliği birimlerine ilişkindir. MEB gibi geniş teşkilatlı kamu kurumlarında İSGB’ler, kurumun kendi mevzuatı ve genelgeleri çerçevesinde işler. Bu birimlerin işleyişi, kapsamı ve başvuru usulleri kurumdan kuruma değiştiğinden, MEB’e bağlı okul ve kurumlar için güncel bilgi Bakanlığın resmî duyurularında ve ilgili İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nde bulunur. Bu sayfa, MEB’in iç düzenlemeleri hakkında bilgi vermez; genel mevzuat çerçevesini açıklar.

İSGB mi, OSGB mi?

OSGB modelini ayrıntılı incelemek için OSGB nedir? sayfasına bakabilirsiniz.

Ankara’da İSGB mi OSGB mi?

Ankara’da faaliyet gösteren bir işletme için doğru model, çalışan sayısı ve tehlike sınıfından hareketle hesaplanan gereken hizmet süresine göre belirlenir. İlk adım, yasal asgari süreleri görmektir; bunun için hizmet süresi hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Mod Mühendislik, Sincan merkezli bir OSGB olarak Ankara’daki işyerlerine hizmet verir. İSGB’ye geçmeyi düşünen işletmelerle de OSGB modelinin ihtiyacı karşılayıp karşılamadığını birlikte değerlendirebiliriz; bizimle iletişime geçin. Ankara’daki çalışma biçimimiz için Ankara OSGB sayfasına göz atabilirsiniz.