# Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlanması

> Patlamadan korunma dokümanı, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı kimyasalların bulunduğu işyerlerinde patlayıcı ortam oluşabilecek alanların bölge (zone) hesabını ve alınacak önlemleri belgeleyen, yönetmelik gereği işverence hazırlanması zorunlu belgedir. Mod OSGB bu dokümanı hazırlar.

- URL: https://modmuhendislik.com.tr/osgb-hizmetleri/patlamadan-korunma-dokumani/
- Last updated: 23 Ekim 2026
- Primary topic: patlamadan korunma dokümanı

## Patlamadan korunma dokümanı neden gerekir?

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince **yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı kimyasalların bulunduğu tüm alanların patlama riski**, patlayıcı ortamların oluşabileceği yerlere açık olan veya açılabilen diğer yerler de dikkate alınarak bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmenin sonucunda patlayıcı alanların **bölge (zone) hesabının** yapılması gerekir.

Aynı yönetmelik uyarınca işverenler, "Patlamadan Korunma Dokümanı" olarak anılan belgeleri hazırlamakla yükümlüdür. Doküman, işyerinin [risk değerlendirmesiyle](https://modmuhendislik.com.tr/osgb-hizmetleri/risk-degerlendirmesi/) birlikte okunur; patlayıcı ortama özgü riskler risk değerlendirmesinde ayrıca ele alınır.

## Çalışma adımlarımız

1. **MSDS incelemesi.** Uzman kadromuz öncelikle işyerinizde kullanılan MSDS'leri (güvenlik bilgi formları) inceler ve yanıcı, reaktif ve patlayıcı özellikteki kimyasalları belirler.
2. **Saha incelemesi.** İşyerinde yapılan incelemelerle kimyasalların bulunduğu alanlar, proses ve kaynaklar tespit edilir.
3. **Zone hesabı.** EN 60079-10-1 ve EN 60079-10-2 standartları kullanılarak patlayıcı alanların bölge hesaplamaları yapılır.
4. **Zone haritaları.** Tesis yerleşimi üzerinde bölge (zone) haritaları çizilir.
5. **Doküman.** Sonuçlar ve alınacak önlemler **Patlamadan Korunma Dokümanı** olarak hazırlanır.

## Zone nedir?

Bölge (zone) sınıflaması, patlayıcı ortamın ne sıklıkla ve ne süreyle bulunabileceğine göre alanların derecelendirilmesidir. Gaz, buhar ve sis için 0, 1 ve 2; toz için 20, 21 ve 22 numaralı bölgeler kullanılır. Sınıflama; kullanılacak ekipmanın, elektrik tesisatının, çalışma izinlerinin ve işaretlemenin belirlenmesinin temelidir.

## Kimyasal güvenliği ile birlikte düşünün

Patlayıcı ortam riski, çoğu zaman kimyasalların doğru depolanması ve yönetimiyle ilişkilidir. Çalışanlarınızın ve yöneticilerinizin bu konuda eğitilmesi için [kimyasal yönetimi eğitimimize](https://modmuhendislik.com.tr/egitimler/kimyasal-yonetimi-egitimi/) göz atabilirsiniz. Acil durumlarda müdahale düzeni için [acil eylem planı](https://modmuhendislik.com.tr/osgb-hizmetleri/acil-eylem-plani/) hizmetimiz tamamlayıcıdır.

## Sık sorulan sorular

### Patlamadan korunma dokümanı nedir?

Patlayıcı ortam oluşabilecek işyerlerinde, patlama riskinin değerlendirilmesini, bölge (zone) sınıflamasını ve alınacak teknik ve organizasyonel önlemleri içeren yazılı belgedir. İşverenler bu belgeyi hazırlamakla yükümlüdür.

### Hangi işyerlerinde gereklidir?

Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı kimyasalların bulunduğu ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali olan alanları kapsayan işyerlerinde gereklidir. Tesisin MSDS'leri ve prosesleri incelenerek ihtiyaç tespit edilir.

### Zone (bölge) hesabı hangi standartlara göre yapılır?

Gaz, buhar ve sis kaynaklı patlayıcı ortamlar için EN 60079-10-1, toz kaynaklı patlayıcı ortamlar için EN 60079-10-2 standartları kullanılır.

### Doküman hangi yönetmeliğe dayanır?

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik'e (RG 30/4/2013 – 28633) dayanır. Yönetmelik, patlayıcı ortama özgü risklerin işyerinin risk değerlendirmesinde de ele alınmasını öngörür.

## Dayanak ve kaynaklar

- [Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 30/4/2013 – 28633)](https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/04/20130430-6.htm)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29/12/2012 – 28512)